Osteoporoza – cichy złodziej kości. Czym jest i kto jest na nią narażony?

20 października obchodzimy Światowy Dzień Osteoporozy. To okazja, aby przypomnieć, czym jest ta choroba, kto znajduje się w grupie ryzyka i dlaczego warto pomyśleć o zdrowiu kości, zanim dojdzie do złamania. Dziś rozpoczynamy cykl wpisów, które pozwolą lepiej zrozumieć tę chorobę i przybliżyć możliwości jej zapobiegania.

Osteoporoza może przez lata nie dawać objawów

Osteoporoza jest chorobą szkieletu, w której dochodzi do zmniejszenia gęstości mineralnej kości. W efekcie stają się one bardziej kruche i podatne na złamania, nawet w wyniku stosunkowo niewielkiego urazu.

Choroba może przez wiele lat rozwijać się bez bólu i wyraźnych objawów. Ubytek masy kostnej często przebiega bezobjawowo, dlatego osteoporoza nazywana jest „cichym złodziejem kości”.

Często pierwszym objawem choroby jest złamanie.

Osteoporoza dotyczy przede wszystkim osób starszych oraz kobiet po menopauzie, ale może występować również u mężczyzn i osób młodszych. Dlatego tak ważne jest rozpoznanie czynników ryzyka, zanim dojdzie do pierwszego poważnego złamania.

Jakie mogą być objawy osteoporozy?

Osteoporoza przez długi czas może nie powodować żadnych dolegliwości. Sygnałem wymagającym uwagi może być:

• złamanie kręgów kręgosłupa, nadgarstka, biodra lub ramienia po niewielkim urazie, np. po upadku z wysokości własnego ciała,

• nagły ból kręgosłupa,

• stopniowe obniżanie się wzrostu,

• zmiana sylwetki i coraz większe pochylenie pleców.

Kto jest bardziej narażony?

Na rozwój osteoporozy wpływają zarówno czynniki, których nie możemy zmienić, jak i takie, na które mamy wpływ.

Do niemodyfikowalnych czynników ryzyka należą m.in. rodzinne występowanie osteoporozy, szczególnie złamań osteoporotycznych, nieprawidłowe odżywianie i niedobory żywieniowe w dzieciństwie, szczupła budowa ciała oraz niska masa ciała.

Ryzyko mogą zwiększać również czynniki związane ze stylem życia i stanem zdrowia, m.in. niedostateczna podaż wapnia i witaminy D, mała aktywność fizyczna, palenie papierosów, spożywanie alkoholu, długotrwałe unieruchomienie, niektóre choroby przewlekłe oraz stosowanie niektórych leków, w tym glikokortykosteroidów.

Wśród chorób, które mogą wiązać się ze zwiększonym ryzykiem osteoporozy lub złamań, znajdują się m.in. reumatoidalne zapalenie stawów, cukrzyca czy nadczynność tarczycy.

Znajomość czynników ryzyka jest ważna, ponieważ pozwala odpowiednio wcześnie porozmawiać z lekarzem o potrzebie dalszej diagnostyki.

W kolejnych materiałach przedstawimy, jak można zmniejszać ryzyko osteoporozy, jak wygląda diagnostyka oraz czym jest densytometria.